Blog
1098 posts on clinical medicine, epidemiology, research methodology, statistics and code — in English and Thai. Filter by category and language, or search.
For medical studentsสำหรับนักศึกษาแพทย์
Build clinical understanding, interpret tests, and learn to read evidence one step at a time.
ปูพื้นฐานทางคลินิก แปลผลการตรวจ และฝึกอ่านหลักฐานทีละขั้น
Start learning · เริ่มเรียนรู้ →Learning path · เส้นทางการเรียนรู้For doctors (MD)สำหรับแพทย์
Start with a clinical question. Appraise the evidence, interpret diagnostic tests, and examine how prediction models apply to practice.
เริ่มจากคำถามในเวชปฏิบัติ ประเมินหลักฐาน แปลผลการตรวจวินิจฉัย และพิจารณาการใช้แบบจำลองพยากรณ์ในบริบททางคลินิก
Start learning · เริ่มเรียนรู้ →Learning path · เส้นทางการเรียนรู้For researchersสำหรับนักวิจัย
Follow a question from study design through analysis, prediction and evidence synthesis.
พัฒนาคำถามวิจัยตั้งแต่การออกแบบ การวิเคราะห์ การพยากรณ์ ไปจนถึงการสังเคราะห์หลักฐาน
Start learning · เริ่มเรียนรู้ →
ปฏิกิริยาสัมพันธ์ขึ้นกับมาตรวัด: คำว่า 'ไม่มีปฏิกิริยาสัมพันธ์' ต้องระบุหน่วยเสมอ
สิ่งสัมผัสสองอย่างร่วมกันเพิ่มความเสี่ยงเกินกว่าแต่ละอย่าง แต่นักวิเคราะห์คนหนึ่งรายงานว่าไม่มีปฏิกิริยาสัมพันธ์ อีกคนรายงานว่ามีปฏิกิริยาสัมพันธ์เชิงบวกบนมาตรวัดแบบบวก เพราะใช้มาตรวัดต่างกัน
HARKing: การสำรวจข้อมูลเป็นเรื่องซื่อสัตย์ จนกว่าจะเขียนใหม่ว่าสมมติฐานเกิดขึ้นเมื่อใด
การสำรวจข้อมูลทะเบียนพบผลในกลุ่มย่อยที่น่าทึ่ง แล้วรายงานกลับเขียนราวกับว่านั่นคือสมมติฐานที่ตั้งไว้ตั้งแต่ต้น
HARKing: Exploration Is Honest Until You Rewrite When the Hypothesis Was Born
An exploratory look at a registry reveals a striking subgroup result, and the write-up quietly presents it as the hypothesis the study set out to examine.
การเลือกกลุ่มควบคุมใน Stata และ R: Cohort เดียว กลุ่มควบคุมสามชุด ค่าประมาณสามค่า
cohort หนึ่งที่มี 10,000 คนให้กลุ่มควบคุมได้สามชุด ขึ้นกับวิธีเลือกกลุ่มควบคุม ผลคูณไขว้จาก Stata หรือ R จะประมาณ odds ratio หรืออัตราส่วนความเสี่ยง ส่วนการวิเคราะห์แบบจับคู่ของกลุ่มควบคุมจากกลุ่มเสี่ยงจะประมาณอัตราส่วนอัตราอุบัติการณ์หรืออัตราส่วนฮาซาร์ด
Control Sampling in Stata and R: One Cohort, Three Control Series, Three Estimates
One cohort of 10,000 people yields three control series: depending on how the controls were sampled, the cross-product from Stata or R estimates an odds ratio or a risk ratio, and the matched analysis of risk-set controls estimates a rate or hazard ratio.
Causal Mediation: ทำไม a x b จึงใช้ไม่ได้อีกต่อไป
โปรแกรมออกกำลังกายลดความดันโลหิตส่วนหนึ่งผ่านการลดน้ำหนัก แต่ผลคูณ a x b ที่คุ้นเคยให้ผลทางอ้อมผิด เมื่อการออกกำลังกายเปลี่ยนผลของน้ำหนักต่อความดัน หรือเมื่อแบบจำลองไม่เป็นเชิงเส้น
Causal Mediation: Why a x b Stops Working
An exercise programme lowers blood pressure partly through weight loss, and the familiar a x b product misstates the indirect effect once exercise changes how weight affects pressure, or once a model is not linear.
กลุ่มประชากรเดียวกัน แต่ Odds Ratio สองค่า: Non-Collapsibility ที่ไม่มีตัวกวนเกี่ยวข้อง
การทดลองแบบสุ่มปรับด้วยปัจจัยพยากรณ์โรคที่มีผลแรง แล้ว odds ratio ขยับห่างจาก 1 ทั้งที่การสุ่มไม่ได้เหลือตัวกวนใดไว้เลย
Robust Standard Errors: แซนด์วิชแก้อะไรได้ และแก้อะไรไม่ได้
ความดันโลหิตในผู้สูงอายุแปรปรวนมากกว่าในคนอายุน้อย และ robust standard error ปรากฏในทุกตาราง โดยไม่มีใครบอกว่ามันซ่อมอะไรไปบ้าง
Robust Standard Errors: What the Sandwich Fixes and What It Cannot
Blood pressure varies more among older patients than younger ones, and a robust standard error appears in every table without anyone saying what it repaired.
หา Risk Ratio เมื่อผลลัพธ์พบบ่อย: ลำดับขั้นถอยลงเมื่อ Log-Binomial ชนกำแพง
ภาวะสับสนเฉียบพลันเกิดในผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักเกือบหนึ่งในสาม แบบจำลอง log-binomial ไม่ลู่เข้า แต่โครงร่างวิจัยสัญญาว่าจะรายงาน risk ratio แล้วจะทำอย่างไรต่อ
Link และ Family: ตัวหนึ่งกำหนดมาตรวัดผล อีกตัวกำหนดค่าคลาดเคลื่อนมาตรฐาน
นักวิจัยสองคนวิเคราะห์ข้อมูลภาวะสับสนเฉียบพลันชุดเดียวกันด้วย GLM แต่ได้มาตรวัดผลและค่าคลาดเคลื่อนมาตรฐานต่างกัน เพราะเลือก link และ family ต่างกัน
ไวยากรณ์สำหรับเลือกแบบจำลอง: ห้าคำถามก่อนพิมพ์คำสั่งใด ๆ
ก่อนพิมพ์คำสั่ง regression ใด ๆ ห้าคำถามเรื่องผลลัพธ์ ตัวหาร ความไม่เป็นอิสระ estimand และโครงสร้างพิเศษ จะบอกว่าแบบจำลองไหนตอบคำถามของคุณได้
A Grammar for Choosing a Model: Five Questions Before Any Command
Before typing any regression command, five questions about outcome, denominator, dependence, estimand and structure decide which model can answer you.
เหตุการณ์ซ้ำ: นับการนอนโรงพยาบาลทุกครั้งโดยไม่แสร้งว่าแต่ละครั้งเป็นอิสระต่อกัน
ผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวกลับมานอนโรงพยาบาลซ้ำแล้วซ้ำอีก และการวิเคราะห์เฉพาะการนอนโรงพยาบาลครั้งแรกทิ้งการนอนโรงพยาบาลทุกครั้งหลังจากนั้น ซึ่งเป็นเกือบครึ่งหนึ่งของทั้งหมดที่การทดลองสังเกตได้
Recurrent Events: Counting Every Admission Without Pretending They Are Independent
Patients with heart failure are admitted again and again, and analysing only the first admission throws away every admission after it, nearly half of all those the trial observed.
Cause-Specific Cox หรือ Fine-Gray: ฮาซาร์ดสองแบบ สำหรับสองคำถามที่ต่างกัน
ยาใหม่ลดอุบัติการณ์สะสมของการนอนโรงพยาบาลจากหัวใจล้มเหลว แต่นั่นเป็นเพราะยาปกป้องหัวใจ หรือเพราะผู้ป่วยเสียชีวิตไปก่อนมากขึ้นกันแน่
Cause-Specific Cox or Fine-Gray: Two Hazards, Two Questions
A new drug lowers the cumulative incidence of heart-failure admission, but is that because it protects the heart or because more patients die first?
ทำไม 1 ลบ Kaplan-Meier จึงประเมินความเสี่ยงสูงเกินจริงเมื่อผู้ป่วยอาจเสียชีวิตไปก่อน
ในกลุ่มผู้ป่วยสูงอายุ หลายคนเสียชีวิตก่อนที่มะเร็งจะกลับเป็นซ้ำ และ 1 ลบ Kaplan-Meier รายงานความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำที่ไม่มีผู้ป่วยจริงคนใดเผชิญ
Why 1 Minus Kaplan-Meier Overstates Risk When Patients Can Die First
In an older cohort many patients die before their cancer can recur, and one minus Kaplan-Meier quietly reports a recurrence risk that no real patient faces.
Restricted Mean Survival Time (RMST): การรักษาซื้อเวลาปลอดเหตุการณ์ให้ผู้ป่วยได้เท่าไร
การทดลองในผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวที่กราฟการรอดชีพแยกจากกันในช่วงแรกแล้วกลับมาใกล้กันอีกโดยไม่ตัดกัน ต้องการตัวเลขที่แพทย์พูดกับผู้ป่วยได้ ว่าการรักษาซื้อเวลาปลอดเหตุการณ์เพิ่มได้กี่เดือนภายในสองปี
Restricted Mean Survival Time: How Much Event-Free Time Did Treatment Buy?
A heart-failure trial whose survival curves separate early and then draw closer again without crossing needs an effect clinicians can say aloud: how many extra event-free months treatment bought within two years.
Kaplan-Meier และ Cox: หกการอ่านผลที่ฟังดูถูกแต่ไม่ถูก
กราฟ Kaplan-Meier และ hazard ratio จาก Cox ปรากฏในรายงานการทดลองหัวใจล้มเหลวแทบทุกฉบับ แต่การอ่านผลที่พบบ่อยหกแบบกลับพูดเกินกว่าที่ข้อมูลแสดง
คำถามแบบเวลาจนเกิดเหตุการณ์: เหตุการณ์แรก เหตุการณ์แข่งขัน และเหตุการณ์ซ้ำ ต้องใช้แผนที่ต่างกัน
การทดลองในผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวบันทึกการนอนโรงพยาบาล การเสียชีวิตจากโรคหัวใจและจากสาเหตุอื่น แต่ละคำถามวิจัยต้องมีจุดเริ่มเวลา เหตุการณ์ และ estimand ของตัวเอง
Marginal Structural Models: เมื่อตัวกวนวันนี้คือผลของการรักษาเมื่อวาน
ในไอซียู ภาวะอวัยวะบกพร่องรุนแรง ณ การประเมินครั้งหนึ่งเป็นผลส่วนหนึ่งของยาที่ให้ไปก่อนหน้า และเป็นตัวกำหนดการตัดสินใจ ณ การประเมินครั้งนั้น การถดถอยแบบธรรมดาจึงผิดพลาด ไม่ว่าจะปรับด้วยตัวแปรนี้หรือไม่
Marginal Structural Models: When Today's Confounder Is Yesterday's Treatment Effect
In the ICU, severe organ dysfunction at a review is partly a result of the earlier dose and drives the decision made at that review, so ordinary regression fails whether or not it adjusts for it.
ตระกูล IPW: แนวคิดเดียว กับคนที่หายไปสามแบบ
การศึกษาหนึ่งสูญเสียผู้ป่วยจากการเซ็นเซอร์และรับคนอายุน้อยเข้ามาเป็นส่วนใหญ่ แนวคิดการถ่วงน้ำหนักเดียวกันใช้แทนคนที่หายไปได้ทั้งสามแบบ
The IPW Family: One Idea, Three Kinds of Missing People
A study loses patients to censoring and enrols mostly younger people, and one weighting idea can stand in for the treatment not received, the censored and the never sampled.
น้ำหนักที่สูงผิดปกติ: stabilization, truncation และ trimming เปลี่ยนอะไรไปจริง ๆ
ผู้ป่วยเปราะบางหนึ่งรายที่มีโอกาสได้ผ่าตัดเร็วต่ำมากได้น้ำหนัก 50 และครอบงำค่าประมาณทั้งหมด ส่วนวิธีแก้ที่นิยมแต่ละวิธีก็เปลี่ยนสิ่งที่ต่างกันไป
Extreme Weights: What Stabilizing, Truncating and Trimming Really Change
One frail patient who was unlikely to be operated on early gets a weight of 50 and dominates the estimate, and each common fix changes something different.