OSCE Internal Medicine: Hemoptysis for 2 Weeks – Pulmonary Tuberculosis

อาการไอเป็นเลือด:
- ไอเป็นเลือดมาได้กี่วัน?
- ปริมาณเลือดที่ไอออกมาเป็นอย่างไร (ปริมาณน้อย/มาก)?
- ไอแห้งหรือไอมีเสมหะ?
อาการที่เกี่ยวข้อง:
- มีไข้หรือไม่?
- มีเหงื่อออกตอนกลางคืนหรือไม่?
- น้ำหนักลดในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา (ประวัติการลดน้ำหนัก)?
- อ่อนเพลียหรือเหนื่อยง่ายหรือไม่?
ประวัติเพิ่มเติม:
- เคยมีประวัติใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรคหรือไม่?
- ประวัติการเดินทางไปพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดของวัณโรค?
- เคยมีการตรวจหา HIV หรือภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือไม่ (ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของ TB)?
- การสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์?

เฉลย

อาการไอเป็นเลือด:

ไอเป็นเลือดมาได้ 2 สัปดาห์.
ปริมาณเลือด: ผู้ป่วยอาจระบุว่าปริมาณเลือดไม่มาก แต่มีเลือดออกเรื่อยๆ.
ไอแห้ง: ผู้ป่วยรายงานว่าไอแห้งมาก่อนหน้านี้ เป็นเดือน แล้วพัฒนาเป็นไอเป็นเลือดในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา.

อาการที่เกี่ยวข้อง:

ไข้ต่ำ: ผู้ป่วยมีไข้ต่ำๆ อย่างต่อเนื่อง.
เหงื่อออกตอนกลางคืน: ผู้ป่วยรายงานว่ามีเหงื่อออกมากในช่วงเวลากลางคืน.
น้ำหนักลด: ผู้ป่วยระบุว่าในช่วง 2 เดือนที่ผ่านมา น้ำหนักลดจาก 54 กิโลกรัม เหลือ 48 กิโลกรัม (ลดลง 6 กิโลกรัม).
อ่อนเพลีย: ผู้ป่วยรายงานว่ารู้สึกเหนื่อยง่ายและอ่อนเพลียตลอดเวลา.

ประวัติเพิ่มเติม:

การสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรค: ผู้ป่วยมีเพื่อนที่มีอาการไอเป็นเลือดเช่นเดียวกัน แต่ไม่ทราบว่าเพื่อนเป็นวัณโรคหรือไม่.
การเดินทาง: ไม่มีประวัติการเดินทางไปพื้นที่ที่มีการระบาดของวัณโรค แต่มีการสัมผัสกับบุคคลที่มีอาการคล้ายกัน.
ปัจจัยเสี่ยงต่อวัณโรค: ผู้ป่วยไม่มีประวัติการตรวจหา HIV หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง.
การสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์: ผู้ป่วยมีประวัติการสูบบุหรี่ ไม่สูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์ ในปริมาณเล็กน้อย.

ภาพนี้เป็นการตรวจเสมหะโดยการย้อมสีกรด (Acid-Fast Bacilli, AFB) เพื่อตรวจหาเชื้อ Mycobacterium tuberculosis.
ผลการตรวจ: พบว่าผล AFB จากเสมหะเป็น บวก (Positive AFB).
นี่หมายความว่าผู้ป่วยมีเชื้อวัณโรคในเสมหะ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้สำคัญในการวินิจฉัยวัณโรคในปอด (Pulmonary Tuberculosis).

วินิจฉัยหลัก: Pulmonary Tuberculosis (วัณโรคปอด)
- จากประวัติอาการ (ไอเป็นเลือด น้ำหนักลด ไข้ เหงื่อออกกลางคืน) ร่วมกับผลการตรวจ AFB จากเสมหะที่เป็นบวก ทำให้การวินิจฉัยวัณโรคปอดเป็นไปได้สูงที่สุด.

โรคที่ควรแยกโรค:

ยาต้านวัณโรค (Anti-TB drugs):
- แผนการรักษาเป็น สูตร 2IRZE/4IR:
  - 2 เดือนแรก (Intensive phase):
    - Isoniazid (INH) 300 mg/day
    - Rifampicin 600 mg/day
    - Pyrazinamide 25 mg/kg/day
    - Ethambutol 15 mg/kg/day
  - 4 เดือนต่อมา (Continuation phase):
    - Isoniazid (INH) 300 mg/day
    - Rifampicin 600 mg/day
ติดตามผล: ตรวจการทำงานของตับ (liver function tests) เพื่อเฝ้าระวังผลข้างเคียงของยา.
คำแนะนำผู้ป่วย: แนะนำผู้ป่วยให้รับประทานยาตามที่กำหนดอย่างเคร่งครัดเพื่อป้องกันการดื้อยา และใส่หน้ากากอนามัยเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ.

Comments